Vietnamese koffie: alles wat je moet weten over smaak, bereiding en kopen

Vietnamese koffie is een van de meest bijzondere koffiesoorten ter wereld, bekend om zijn volle, chocoladeachtige smaak en de unieke manier waarop hij wordt gezet. Vietnam is na Brazilië de grootste koffie-exporteur ter wereld, en dat merk je: de koffie uit dit land heeft een uitgesproken karakter dat zich duidelijk onderscheidt van Europese of Latijns-Amerikaanse varianten.

Of je nu een doorgewinterde koffiedrinker bent of gewoon nieuwsgierig bent geworden door een foto van een glas met gecondenseerde melk en ijs, in dit artikel lees je alles wat je moet weten over Vietnamese koffie: waar hij vandaan komt, hoe hij smaakt, hoe je hem maakt en waar je hem koopt.

Waarom Vietnamese koffie zo anders smaakt

Het grote verschil zit in het koffieboonentype. Terwijl de meeste westerse koffie gemaakt wordt van arabica-bonen, gebruikt Vietnam voornamelijk robusta. Robusta-bonen bevatten meer cafeïne, zijn minder zuur en hebben een krachtigere, bitterder smaak met aardse en chocoladeachtige tonen. Sommigen omschrijven het als een beetje rokerig of zelfs nootachtig.

Daarnaast spelen de roostering en de bereidingsmethode een grote rol. Vietnamese koffie wordt vaak donker geroosterd, soms zelfs met toevoeging van boter of rum tijdens het roostproces. Dat geeft een rijke, volle smaak die anders is dan wat je gewend bent van een gewone filterkoffie of espresso.

De klassieke bereiding: de Phin-filter

De meest iconische manier om Vietnamese koffie te zetten, is met een Phin. Dit is een klein metalen filterapparaatje dat je bovenop een glas plaatst. Je vult het met grof gemalen koffie, zet er heet water op en laat het langzaam doordruppelen. Het duurt ongeveer vier tot vijf minuten voor een kopje klaar is.

Wat je daarna met die koffie doet, bepaalt het type drankje dat je maakt:

• Ca phe sua nong: de warme variant met gecondenseerde melk. Je doet een laag gecondenseerde melk onderin het glas en laat de koffie daar bovenop druppelen. Roer voor het drinken goed door.
• Ca phe sua da: dezelfde combinatie, maar dan over ijs. Dit is de meest geliefde versie, zeker in het hete Vietnamese klimaat.
• Ca phe den: zwarte koffie zonder melk, sterk en puur.
• Ca phe trung: egg coffee, een speciale Hanoiaanse variant waarbij een schuim van eidooier, suiker en gecondenseerde melk bovenop de koffie wordt geschept. Rijker dan een cappuccino.

Gecondenseerde melk is geen willekeurige keuze: in Vietnam was verse melk lang moeilijk te bewaren door het warme klimaat, waardoor gecondenseerde melk als alternatief inburgerde. Het zoet van de melk balanceert de bitterheid van de robusta op een manier die verse melk niet haalt.

Robusta versus arabica: wat past bij jou?

Als je gewend bent aan een milde, fruitige arabica-koffie, kan Vietnamese koffie in het begin fors overkomen. Robusta heeft meer body en meer bitterheid, en bevat ruwweg twee keer zoveel cafeïne als arabica. Dat is fijn als je een echte wake-up call wilt, maar misschien te sterk als je gevoelig bent voor cafeïne.

Sommige Vietnamese merken, zoals Highlands Coffee of Trung Nguyen (een van de bekendste Vietnamese koffiemerken ter wereld), brengen ook blends uit van robusta en arabica. Die zijn iets toegankelijker voor wie nog niet gewend is aan pure robusta. Trung Nguyen staat ook in Europa in veel webshops en speciaalzaken.

Vietnamese koffie kopen in Nederland

Vietnamese koffie is in Nederland steeds makkelijker te vinden. Je hebt de volgende opties:

• Aziatische supermarkten: in grotere steden vind je Vietnamese koffiemerken zoals Trung Nguyen of G7 (een populair instant-koffieproduct van Trung Nguyen) vaak in Aziatische toko’s.
• Webshops: gespecialiseerde koffiewebshops verkopen Vietnamese koffie in bonen of gemalen, soms ook in kleine proefverpakkingen.
• Specialty coffee winkels: in grotere steden zijn er koffiebranderijen die Vietnamese single-origin robusta aanbieden.

Let bij het kopen op de maalgraad: voor een Phin-filter heb je een relatief grove maling nodig, vergelijkbaar met filterkoffie. Gebruik je een espressomachine, kies dan een fijnere maling. Koop je bonen? Zorg dan dat je ze zelf kunt malen op de juiste grofheid.

Een Phin kopen en gebruiken

Een Phin-filter is goedkoop en eenvoudig. Je koopt er een voor doorgaans tussen de drie en tien euro, afhankelijk van het materiaal (aluminium of rvs) en de grootte. Een standaard Phin maakt één kopje van ongeveer 150 tot 200 milliliter.

Zo gebruik je hem:

1. Doe eventueel gecondenseerde melk onderin je glas (een tot twee eetlepels).
2. Plaats de Phin op het glas.
3. Vul de Phin met vijftien tot twintig gram gemalen Vietnamese koffie.
4. Druk het filter lichtjes aan met het meegeleverde persstukje.
5. Giet een klein scheutje heet water (ongeveer 92 tot 96 graden Celsius) over de koffie en wacht dertig seconden, zodat de koffie kan “bloeien”.
6. Vul daarna aan met de rest van het water (circa 150 milliliter).
7. Wacht vier tot vijf minuten tot alles doorgedruppeld is.
8. Roer goed en geniet, of giet over ijs voor een Ca phe sua da.

Veelgestelde vragen over vietnamese koffie

Is Vietnamese koffie sterker dan gewone koffie?
Ja, in het algemeen wel. Door de robusta-bonen bevat Vietnamese koffie meer cafeïne dan een gemiddelde arabica-koffie. Een kopje via de Phin gezet kan al gauw twee keer zoveel cafeïne bevatten als een gewone filterkoffie.

Kan ik Vietnamese koffie ook in een espressomachine zetten?
Dat kan, maar de smaak verschilt dan van de traditionele bereiding. Zorg voor een fijne maling en experimenteer met de hoeveelheid. De Phin geeft een andere extractie dan een espressomachine.

Smaakt Vietnamese instant-koffie (zoals G7) goed?
G7 van Trung Nguyen is een van de beter gewaardeerde instant-koffies wereldwijd. Het smaakt steviger en voller dan de meeste Europese instant-varianten. Ideaal als je snel iets wilt zetten zonder speciale apparatuur.

Is gecondenseerde melk verplicht bij Vietnamese koffie?
Nee. Zwarte Vietnamese koffie (Ca phe den) is ook heel gebruikelijk. Maar de combinatie met gecondenseerde melk is het populairst, ook in het Westen, omdat het de bitterheid mooi in balans brengt.

Vietnamese koffie is de moeite waard om een keer serieus te proberen, zeker als je houdt van een krachtige, volle kop. Begin met een Phin-set en een pakje goede Vietnamese robusta, en zet hem eens op de traditionele manier. De kans is groot dat je daarna nooit meer terug wilt naar je oude ochtendkoffie.