Inhoudsopgave

Televisie is al tientallen jaren een vast onderdeel van ons dagelijks leven. Bijna elk huishouden heeft een scherm aan de muur, en de meeste mensen brengen er elke dag wel een paar uur voor door. Toch is de manier waarop we kijken de afgelopen jaren enorm veranderd. Wat begon als een groot, zwaar apparaat met een klein zwart-witscherm, is uitgegroeid tot een heel ecosysteem van schermen, apps en diensten. De vraag is niet meer of we kijken, maar hoe, wanneer en via welk scherm we dat doen.

De geschiedenis van het kijkscherm in de woonkamer

De eerste tv-uitzendingen in België dateren van de jaren vijftig. De Belgische openbare omroep begon in 1953 met regelmatige uitzendingen, en al snel stond er bij veel gezinnen een toestel in de woonkamer. In het begin was dat een luxeproduct, maar in de jaren zestig en zeventig werd het steeds gewoner. Het scherm was klein, het beeld was zwart-wit en er waren maar één of twee zenders. Toch was de televisiekijker direct verkocht. Het bracht het nieuws, sportverslagen en amusement rechtstreeks bij de mensen thuis. In de jaren tachtig deed kleur zijn intrede, en met de komst van kabelnetwerken kwamen er steeds meer zenders bij. De keuze groeide, en daarmee ook de tijd die mensen voor het scherm doorbrachten.

Vlaams televisieaanbod en bekende gezichten

In Vlaanderen heeft de tv altijd een bijzondere rol gespeeld in de cultuur. Programma’s zoals Boer zkt vrouw trokken jarenlang hoge kijkcijfers en maakten presentatoren als Dina Tersago tot bekende gezichten. Zij presenteerde het programma gedurende tien seizoenen en werd door het grote publiek gezien als het gezicht van de Vlaamse televisie. Naast zulke publieksfavorieten zijn er ook sterke nieuwsprogramma’s, talkshows en fictiereeksen die door Belgische productiebedrijven worden gemaakt. Die eigen producties geven de Vlaamse tv een herkenbaar karakter. Kijkers herkennen de plaatsen, de taal en soms zelfs de mensen die in de reeksen voorkomen. Dat schept een band die buitenlandse series niet altijd kunnen bieden.

Streaming verandert het kijkgedrag

Sinds de opkomst van streamingdiensten zoals Netflix, Disney+ en VRT Max is de manier van kijken grondig veranderd. Mensen hoeven niet meer te wachten tot een programma op een vaste tijd wordt uitgezonden. Ze kiezen zelf wat ze kijken en wanneer. Dit wordt ook wel on demand kijken genoemd. Jongere generaties groeien op met dit systeem en kennen haast niet anders. Ze kijken op een laptop, tablet of smartphone, en niet altijd op een groot scherm. Toch is het klassieke toestel in de woonkamer nog lang niet verdwenen. Veel gezinnen gebruiken een smart tv, een toestel dat verbonden is met het internet en waarop je zowel live televisie als streamingdiensten kunt bekijken. Het grote scherm blijft populair voor films, sportwedstrijden en series die je samen wilt bekijken.

Wat kijken we en hoeveel tijd besteden we eraan

Uit onderzoek blijkt dat Vlamingen gemiddeld zo’n drie uur per dag naar een scherm kijken, al verschilt dat sterk per leeftijdsgroep. Oudere kijkers blijven trouw aan de klassieke zenders, terwijl jongeren vaker kiezen voor YouTube, streamingdiensten of korte video’s op sociale media. De kijkcijfers van de traditionele omroepen staan al jaren onder druk, maar grote evenementen zoals het Eurovisiesongfestival, het WK voetbal of populaire Vlaamse programma’s trekken nog altijd heel veel kijkers tegelijk. Dat gezamenlijke kijkmoment heeft iets bijzonders. Het zorgt voor gespreksstof op het werk, op school en op sociale media. Televisie is dan niet alleen een middel om je te vermaken, maar ook een manier om verbonden te blijven met wat er in de samenleving leeft.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een smart tv en een gewone tv?
Een smart tv is verbonden met het internet en heeft ingebouwde apps zoals Netflix, YouTube en streamingdiensten van omroepen. Met een gewone tv kun je alleen live televisie ontvangen via een antenne, kabel of satelliet. Een smart tv combineert beide mogelijkheden in één toestel.

Hoe lang kijken Belgen gemiddeld per dag televisie?
Vlamingen kijken gemiddeld ongeveer drie uur per dag naar een scherm, maar dat verschilt per leeftijd. Oudere mensen kijken vaker naar live tv, terwijl jongeren meer gebruikmaken van streamingdiensten en video op sociale media.

Kan ik gemiste programma’s van Vlaamse zenders terugkijken?
Ja, de meeste Vlaamse zenders bieden een eigen streamingplatform aan. VRT heeft VRT Max, terwijl DPG Media programma’s van VTM en andere zenders aanbiedt via Streamz en de VTM GO-app. Daarmee kun je programma’s terugkijken wanneer het jou uitkomt.

Wat zijn de meest bekeken programma’s in Vlaanderen?
Programma’s zoals het nieuws, grote sportevenementen en populaire entertainmentshows zoals Boer zkt vrouw en The Masked Singer halen jaar na jaar de hoogste kijkcijfers in Vlaanderen. Ook Vlaamse fictiereeksen doen het goed bij het publiek.